Θάνος Τσάκαλος - Η Φωνή της Σιωπής

Η φωτογραφική σειρά «The Voice of Silence» («Η Φωνή της Σιωπής») του Θάνου Τσακάλου γεννιέται μέσα από την εμπειρία μιας καταστροφής, χωρίς ωστόσο να περιορίζεται στην απλή καταγραφή της. Στον ιστορικό Ελαιώνα της Άμφισσας –ένα αρχαίο τοπίο βαθιά εγγεγραμμένο στη συλλογική μνήμη– η πυρκαγιά μεταμορφώνει τον χώρο σε μια σχεδόν θεατρική σκηνή, όπου η μνήμη, η απώλεια και το πένθος αποκτούν ορατή μορφή.

Οι ασπρόμαυρες εικόνες, με τις έντονες αντιθέσεις τους και τα σχεδόν «καμένα» λευκά, απομακρύνονται από τον ρεαλισμό της τεκμηρίωσης και προτείνουν μια ποιητική, σχεδόν υπαρξιακή ανάγνωση του τοπίου. Οι κορμοί των δέντρων, απογυμνωμένοι από το φύλλωμα και τη ζωή, εμφανίζονται ως λεπτές, επιμήκεις σιλουέτες που παραπέμπουν στις αιθέριες μορφές των γλυπτών του Αλμπέρτο Τζακομέτι. Μέσα στο κάδρο μοιάζουν να κινούνται σαν σώματα σε μια σιωπηλή χορογραφία, μετέωρα ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο.

Με αυτόν τον τρόπο, το καμένο τοπίο παύει να αποτελεί απλώς ένα φυσικό περιβάλλον και μετατρέπεται σε πεδίο συλλογικής μνήμης. Τα δέντρα στέκουν σαν ανθρώπινες παρουσίες – σε στάσεις προσευχής, πένθους ή σιωπηλής μαρτυρίας. Η φωτογραφική αφήγηση προκαλεί συνειρμούς με παγωμένες στιγμές μιας αρχαίας τραγωδίας ή με αρχαιολογικά ίχνη ενός κόσμου που έχει χαθεί.

Η απουσία του χρώματος λειτουργεί εδώ ως μια συνειδητή επιλογή. Το ασπρόμαυρο εντείνει την αίσθηση του πένθους και μεταμορφώνει το τοπίο σε έναν σχεδόν μεταφυσικό χώρο, όπου οι μορφές μοιάζουν να αιωρούνται ανάμεσα στην ύλη και τη διάλυση. Σε αυτή τη μετατόπιση από την τεκμηρίωση προς μια εσωτερική εμπειρία του τοπίου, διακρίνονται συγγένειες με την πνευματική προσέγγιση της φωτογραφίας που συναντάμε στο έργο του Minor White….. 

Dora Lavazou (Απόσπασμα από την εισαγωγή του βιβλίου)