Μιχάλης Πατσούρας - 7 πμ. - 3 μμ.

Ο ελληνικός δημόσιος τομέας έχει επί μακρόν θεωρηθεί ταυτόχρονα αναγκαίος και απογοητευτικός, όμως σπάνια έχει αποτυπωθεί κινηματογραφικά ή φωτογραφικά. Η σειρά 7 π.μ. – 3 μ.μ. (1993–2000) του Μιχάλη Πατσούρα έρχεται να αλλάξει αυτό το δεδομένο, προσφέροντας μια ματιά «εκ των έσω» στην καθημερινή ζωή του Υπουργείου Εμπορίου, όπου ο ίδιος εργαζόταν ως τεχνικός σε νεαρή ηλικία. Οι υποβλητικές ασπρόμαυρες φωτογραφίες του απεικονίζουν ασφυκτικά γραφεία γεμάτα χαρτιά, φθαρμένα έπιπλα και υπαλλήλους παγιδευμένους ανάμεσα στη ρουτίνα, την κόπωση και μικρές στιγμές χαράς — να μοιράζονται γλυκά, να χορεύουν ή να κάνουν ήσυχες παύσεις. Ο Πατσούρας παραιτήθηκε το 2000 για να αφοσιωθεί πλήρως στη φωτογραφία, αφήνοντας πίσω του τη σταθερότητα της δημοσιοϋπαλληλίας. Το έργο του διασώζει έναν κόσμο που σβήνει — των χάρτινων φακέλων και των γραφομηχανών — αλλά αποκαλύπτει και κάτι βαθύτερο: τις αντιφάσεις ενός συστήματος που συχνά προκαλεί αγανάκτηση αλλά παραμένει απαραίτητο, καθώς και τη σιωπηλή ανθρωπιά των ανθρώπων που το κρατούν σε λειτουργία.

Η σειρά παρέμεινε αθέατη και αδημοσίευτη για περισσότερες από δύο δεκαετίες, έως ότου παρουσιάστηκε στο Photometria Festival (Ιωάννινα, 2022) και στη Φωτομπιενάλε Θεσσαλονίκης 2023. Σήμερα, οι εκδόσεις Hyper Hypo φέρνουν τις εικόνες του Πατσούρα στο διεθνές κοινό με την κυκλοφορία ενός πλούσια τυπωμένου, σκληρόδετου φωτογραφικού βιβλίου, του οποίου οι άψογα αποδοσμένες εικόνες μεταφέρουν όλη τη σκληρότητα και την ατμόσφαιρα των πρωτότυπων εκτυπώσεων· λειτουργώντας ως ένα οπτικό ντοκουμέντο μιας εποχής που μοιάζει ταυτόχρονα πρόσφατη και μακρινή. Τις φωτογραφίες συνοδεύει ένα δοκίμιο του καθηγητή και επιμελητή φωτογραφίας Ηρακλή Παπαϊωάννου, το οποίο επιχειρεί να εντάξει τη φωτογραφική σειρά του Πατσούρα — και γενικότερα την εμπειρία του — στο διαβόητο πλαίσιο του ελληνικού δημόσιου τομέα.